Weten uit welke hoek de wind waait


Een nieuwe samenwerking is een verandering, en elk mens gaat anders met veranderingen om. Als je van baan of functie verandert dan is dat een verandering, zowel voor jou als voor de afdeling waar je komt te werken. Als er een nieuwe samenwerking wordt aangegaan, bijvoorbeeld door een samenwerkingsverband, een reorganisatie, of een project, dan is dat eveneens een verandering. Elk mens gaat daar op eigen wijze mee om.

 

Zo doen wij dat hier (niet)

Ook elke organisatie gaat op haar eigen manier met veranderingen om. Sommige organisaties hebben handboeken waarin staat beschreven hoe veranderingen projectmatig worden uitgevoerd. Maar in elke organisatie zijn ook ongeschreven wetten: “zo doen wij dat hier”, of “zo doen wij dat hier niet”. Dat zit in de cultuur van de organisatie verankerd, en samenwerkingen die worden opgezet kunnen maar beter rekening houden met deze ongeschreven wetten. Tenzij juist de organisatiecultuur onderwerp van verandering is…

 

Vijf varianten

kleuren van de organisatieVeranderen in organisaties: er zijn grofweg 5 stromingen om tegen verandering aan te kijken. In de veranderkunde worden ze vaak benoemd met kleuren. Bij elke kleur wordt anders omgegaan met zaken als doelstelling, plan van aanpak, mensen en motivatie.

Blauw: verandering kan planmatig worden aangepakt: duidelijke en meetbare doelstelling, rollen en verantwoordelijkheden, procedures, gedetailleerde planning en plan van aanpak, risico’s in beeld en plan-B achter de hand. We kennen allemaal wel voorbeelden van veranderingen die op deze wijze worden aangepakt.

Wit: aan het andere eind van het spectrum worden veranderingen helemaal niet planmatig aangepakt. Juist omdat verandering een constante factor is, die als het water stroomt, waar je een steen in kan leggen om het water te sturen, maar het water kun je niet tegenhouden. Water moet stromen. Verandering kun je daarom beter faciliteren dan die te willen sturen. Je kunt bijvoorbeeld denken aan zogenaamde co-creatie tussen gemeenten en haar inwoners: hoe betrekken wij de burgers bij de inrichting en het onderhoud van de buurt waar ze wonen?

Geel: soms worden verandering doorgevoerd op basis van macht, van politieke invloeden. De uitkomst hoeft dan nog niet uitgekristalliseerd te zijn, maar kan juist door politieke onderhandeling tot stand komen. Het komen tot een akkoord is dan belangrijker dan de inhoud van dat akkoord.

Rood: veranderen vanuit mensen kan centraal staan bij verandering. Mensen zijn bereid tot veranderen door prikkels als loonsverhoging of carrièremogelijkheden, of juist door negatieve prikkels.

Groen: mensen willen zich blijven ontwikkelen, blijven leren. Veranderen stelt mensen in staat te groeien.

 

Een dominante kleur

Organisaties hebben niet één kleur, doorgaans spelen meerdere van deze dynamieken een rol. Maar een van de kleuren zal dominant zijn. Door rekening te houden met deze dominante kleur heeft de verandering – en de uiteindelijke samenwerking – grotere kans van slagen.

Niet alleen organisaties, ook mensen kijken op verschillende manieren tegen verandering aan. Als een medewerker  een wezenlijk andere kijk op veranderingen heeft dan gangbaar is in die organisatie, dan zal hij zich waarschijnlijk niet goed thuis voelen. Dan is het zaak of zich aan te passen – daar kan bijvoorbeeld coaching prima bij helpen – of een andere plek te zoeken waar hij beter past.

 

Heb jij de wind in de rug?

Weten uit welke hoek de wind waait. Het is slimmer om de wind in de rug te hebben, dan er recht tegen in te varen.
Daarom is het zaak in een vroeg stadium de windrichting te bepalen. Komt jouw kijk op veranderen voldoende overeen met die van de organisatie?

 

Omdat het kleurendenken een helder maar ook complex model is, heb ik het in deze blog gesimplificeerd weergegeven. In het boek “Succesvol samenwerken” ga ik er uitgebreid op in.

 

Klik op een tabblad om aan te geven hoe u wilt reageren

Een reactie plaatsen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.